TẠP CHÍ PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN

TƯ DUY ĐỘT PHÁ CỦA ĐẢNG TRONG NGHỊ QUYẾT 66-NQ/TW VỀ ĐỔI MỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG PHÁP LUẬT VÀ THI HÀNH PHÁP LUẬT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Hà Ngọc Anh — 2026-01-05

Trong điều kiện Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn diện Nhà nước và xã hội, sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng pháp luật (XDPL) và thi hành pháp luật (THPL) có ý nghĩa rất quan trọng trong phát triển đất nước. Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác XDPL và THPL không chỉ đưa ra các giải pháp chiến lược nhằm tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện và thực hiện thể chế, mà còn thể hiện rõ tư duy đột phá của Đảng đưa dân tộc Việt Nam tiến xa hơn, khẳng định vị thế của đất nước trong kỷ nguyên mới. Bài viết tập trung phân tích, luận giải tư duy đột phá của Đảng trong công tác XDPL và THPL.

NGHĨA VỤ CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CỦA CHỦ SỞ HỮU CĂN HỘ - BẤT CẬP VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT

Trần Thị Thanh Bích — 2026-01-05

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, nhiều nhà chung cư xây dựng trước năm 1994 đã xuống cấp nghiêm trọng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cải tạo, xây dựng lại nhằm bảo đảm an toàn cư dân và chỉnh trang đô thị. Mặc dù Luật Nhà ở năm 2023 đã thiết lập cơ chế pháp lý cho hoạt động này, tuy nhiên quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Nguyên nhân cốt lõi là pháp luật chưa xác lập đầy đủ và khả thi nghĩa vụ của chủ sở hữu căn hộ - chủ thể trung tâm trong cải tạo. Bài viết phân tích những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành về nghĩa vụ của chủ sở hữu căn hộ, lý giải nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

BUỘC THỰC HIỆN ĐÚNG HỢP ĐỒNG DO VI PHẠM HỢP ĐỒNG KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN

Lê Văn Cao — 2026-01-05

Buộc thực hiện đúng hợp đồng là chế tài có chức năng đảm bảo cho hợp đồng được thực hiện như thỏa thuận để bên bị vi phạm nghĩa vụ đạt được mục đích đặt ra ban đầu khi xác lập hợp đồng. Chế tài này đã được pháp luật Việt Nam ghi nhận tại Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Thương mại năm 2005 và đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản thì trong các nội dung thỏa thuận tại các hợp đồng mẫu trong kinh doanh bất động sản được ban hành theo Nghị định 96/2024/NĐ-CP, ngày 24/7/2024 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản cũng đã có những thỏa thuận ghi nhận quyền của bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm tiếp tục thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, thực tế áp dụng các quy định pháp luật về chế tài này khi giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh doanh bất động sản còn nhiều bất cập, nhiều quan điểm chưa thống nhất dẫn đến tồn tại những hướng giải quyết chưa thực sự bảo vệ được bên bị vi phạm và chưa đảm bảo cân bằng quyền lợi của các bên tham gia hợp đồng.

Bài viết tập trung phân tích thực trạng các quy định pháp luật Việt Nam về chế tài buộc thực hiện đúng hợp đồng và thực tiễn vận dụng các quy định này để giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh doanh bất động sản; từ đó, tác giả kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật về chế tài này.

QUY ĐỊNH VỀ QUYỀN THUÊ TRONG HỢP ĐỒNG THUÊ ĐẤT THEO LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2024

Nguyễn Thái Đằng — 2026-01-05

Quyền thuê trong hợp đồng thuê đất là quyền của người sử dụng đất được hình thành trong trường hợp Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất có thu tiền thuê đất hằng năm. Tuy nhiên, các vấn đề pháp lý có liên quan đến “quyền thuê trong hợp đồng thuê đất” vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc cần được làm rõ. Vì vậy, trong bài viết này, tác giả tập trung phân tích những vướng mắc còn tồn tại và đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quyền thuê trong hợp đồng thuê đất.

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH THỜI NHÀ NGUYỄN – BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Nhâm Thuý Lan — 2026-01-05

Dưới triều Nguyễn, đặc biệt sau cải cách của vua Minh Mệnh (1931-1932), cấp tỉnh lần đầu xuất hiện. Cả nước được tổ chức thành 30 tỉnh và một phủ với cơ cấu hợp lý và nguyên tắc vận hành chặt chẽ. Trong bối cảnh Việt Nam đã thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, hướng tới mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Bài viết phân tích về tổ chức và hoạt động của cấp tỉnh thời nhà Nguyễn, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

ÁP DỤNG CÔNG ƯỚC CỦA LIÊN HỢP QUỐC VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ TẠI TÒA ÁN VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC DƯỚI GÓC ĐỘ SO SÁNH

Phạm Thị Hồng Mỵ — 2026-01-05

Công ước của Liên Hợp Quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế năm 1980 (CISG) được xem là điều ước quốc tế có vai trò rất quan trọng với các quy phạm thực chất trực tiếp điều chỉnh quan hệ hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, góp phần thống nhất nâng cao chất lượng trong việc áp dụng pháp luật giải quyết tranh chấp. Việc áp dụng CISG tại Tòa án Việt Nam và Tòa án Trung Quốc có rất nhiều điểm tương đồng và khác biệt về: số lượng vụ việc giải quyết áp dụng CISG chiếm tỉ lệ thấp; thiếu văn bản hướng dẫn áp dụng CISG; thiếu cơ sở pháp lý về nguyên tắc áp dụng trực tiếp CISG; thiếu lập luận trong bản án. Kết quả nghiên cứu bài viết nhằm đề xuất một số kiến nghị nhằm thúc đẩy áp dụng CISG tại Tòa án Việt Nam.

NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH HIỆU LỰC CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT TRONG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT NHÌN TỪ VỤ ÁN “GÀ LÔI TRẮNG”

Lê Thị Nga — 2026-01-05

Bài viết nhằm làm rõ nguyên tắc thời hiệu của văn bản quy phạm pháp luật và sai sót trong việc áp dụng nguyên tắc này của Toà sơ thẩm. Vụ án "Gà lôi trắng" cho thấy sự xung đột giữa việc áp dụng pháp luật “cứng nhắc” theo thời điểm hành vi phạm tội, bỏ qua các nguyên tắc “hiệu lực trở về trước” và nguyên tắc áp dụng “có lợi cho đối tượng”. Mặt khác, trong vụ việc, còn xuất hiện xung đột về giá trị pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật, mà cụ thể là giữa thông tư và nghị định.

Từ quan điểm cho rằng việc nhận diện trong áp dụng pháp luật, Tòa án sơ thẩm đã áp dụng quy định cũ, có hiệu lực vào thời điểm khởi tố vụ án, khi gà lôi trắng thuộc nhóm IB, để tuyên án 6 năm tù. Điều này đã bỏ qua một văn bản pháp luật mới (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT) có hiệu lực vào thời điểm đưa vụ án ra xét xử, xếp gà lôi trắng vào nhóm IIB, với khung hình phạt nhẹ hơn.

Để tiếp cận mục tiêu, bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp. Theo đó, tác giả phân tích chi tiết vụ án "Gà lôi trắng" như một trường hợp điển hình để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật trong hoạt động áp dụng pháp luật. Ngoài ra, bài báo còn sử dụng phương pháp phân tích luật để so sánh và đối chiếu các văn bản pháp luật cũ và mới có liên quan đến vụ án.

PHÂN LOẠI CHỮ KÝ ĐIỆN TỬ: SO SÁNH TIẾP CẬN PHÁP LÝ CỦA HOA KỲ, LIÊN MINH CHÂU ÂU VÀ VIỆT NAM

Cao Thị Thuỳ Như — 2026-01-05

Trong bối cảnh chữ ký điện tử ngày càng được sử dụng phổ biến, việc phân loại chữ ký điện tử với tiêu chí phù hợp sẽ giúp xác định mức độ tin cậy, yêu cầu kỹ thuật và giá trị pháp lý tương ứng của từng loại chữ ký. Các hệ thống pháp luật trên thế giới đang áp dụng những cách tiếp cận phân loại chữ ký điện tử khác nhau, với sự khác biệt đáng kể về tiêu chí và định hướng lập pháp. Bài viết phân tích xu hướng, tiêu chí và mục đích của việc phân loại chữ ký điện tử; đối sánh với pháp luật Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU), qua đó đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện khung pháp lý về chữ ký điện tử tại Việt Nam theo hướng nhất quán, phù hợp thực tiễn và hài hòa với xu thế quốc tế.

XÁC LẬP VÀ KHAI THÁC NHÃN HIỆU CHỨNG NHẬN ĐỐI VỚI CÁC ĐẶC SẢN ĐỊA PHƯƠNG: KINH NGHIỆM TỪ TỈNH QUẢNG NINH VÀ THÀNH PHỐ HUẾ

Nguyễn Văn Phúc — 2026-01-05

Xác lập nhãn hiệu chứng nhận cho các đặc sản địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc bảo hộ tài sản trí tuệ và khai thác giá trị thương mại cho các sản phẩm chủ lực của vùng miền. Trên cơ sở phân tích thực trạng xác lập và khai thác nhãn hiệu chứng nhận các đặc sản địa phương tại Việt Nam, nghiên cứu làm rõ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại về mặt pháp lý và thực tiễn hiện nay. Từ tham khảo kinh nghiệm thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh và thành phố Huế, bài viết đề xuất một số gợi mở nhằm hoàn thiện pháp luật về xác lập quyền đối với nhãn hiệu chứng nhận và nâng cao hiệu quả khai thác, phát triển bền vững các đặc sản địa phương sau bảo hộ tại Việt Nam.

NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHẠM VI, THẨM QUYỀN VÀ THỦ TỤC ĐẦU TƯ VỐN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

Nguyễn Hoàng Thịnh — 2026-01-05

Bài viết phân tích những quy định trong Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 (Luật số 68/2025/QH15), về phạm vi, thẩm quyền và thủ tục đầu tư vốn để thành lập doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là việc mở rộng phạm vi đầu tư so với Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014 (Luật số 69/2014/QH13). Đồng thời, bài viết chỉ ra những hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện những quy định này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật theo hướng làm rõ các tiêu chí, lĩnh vực đầu tư, đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng vốn nhà nước trong thành lập DNNN, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội bền vững và quản trị công hiện đại.

NGHĨA VỤ CỦA CƠ SỞ TÔN GIÁO SỬ DỤNG ĐẤT THEO LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2024

Khuất Hữu Anh Tuyến — 2026-01-05

Bài viết tập trung phân tích nghĩa vụ pháp lý của cơ sở tôn giáo trong sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Trên cơ sở phân loại mục đích sử dụng đất, Luật quy định rõ trách nhiệm của tổ chức tôn giáo trong việc sử dụng đất đúng mục đích, tuân thủ quy hoạch và thực hiện nghĩa vụ tài chính khi sử dụng đất vào các hoạt động ngoài phạm vi tôn giáo. Đặc biệt, khi triển khai các hoạt động xã hội như giáo dục, y tế, bảo trợ cộng đồng hoặc kinh doanh, tổ chức tôn giáo phải tách biệt tư cách pháp nhân và tuân thủ pháp luật chuyên ngành tương ứng. Việc xác lập nghĩa vụ sử dụng đất theo hướng bình đẳng, minh bạch và có kiểm soát góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai đối với nhóm chủ thể đặc thù này, đồng thời phản ánh xu hướng nâng cao hiệu lực pháp lý trong quản trị tài nguyên đất đai quốc gia.

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ NHÃN HIỆU TẬP THỂ - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP SẢN PHẨM KẸO CAU TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

Phan Nguyễn Hồng Phúc — 2026-01-05

Nhãn hiệu tập thể là công cụ pháp lý quan trọng giúp các tổ chức, hiệp hội nâng cao giá trị thương hiệu và bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể còn nhiều bất cập, vì vậy thông qua nghiên cứu trường hợp nhãn hiệu tập thể “Kẹo cau Huế” tại thành phố Huế, bài viết phân tích những hạn chế trong quá trình đăng ký, quản lý và khai thác sản phẩm “Kẹo cau Huế”. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể sản phẩm “Kẹo cau Huế”, hướng tới việc phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ tài sản trí tuệ cộng đồng.

PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ HUẾ THÔNG QUA PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

Trần Đàm Minh Thương — 2026-01-05

Thành phố Huế là đô thị di sản trực thuộc trung ương đầu tiên tại Việt Nam mang đậm nét đặc thù về lịch sử và những giá trị văn hoá. Trước kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, di sản văn hoá Huế đang ngày càng tỏa sáng hơn với những giá trị lịch sử vốn có. Sở hữu những đặc trưng di sản văn hóa được gìn giữ đến tận nay thông qua hoạt động gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá và di sản không những của một thành phố mà của cả một dân tộc Việt Nam thịnh vượng. Trước mục tiêu chung đó, một số ban ngành đã có những chính sách, kế hoạch phát triển và tuyên truyền phổ biến về những giá trị lịch sử của di sản văn hoá tại Thành phố Huế, tuy nhiên vẫn còn rất ít các hoạt động giáo dục, tuyên truyền các quy định pháp luật để nâng cao nhận thức trong công cuộc phát huy và gìn giữ giá trị truyền thống của dân tộc tại mảnh đất này. Chính vì thế, nhóm tác giả sẽ khái quát về di sản văn hoá Huế, thực trạng nhận thức về bảo vệ, phát huy di sản văn hoá Huế của học sinh trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Huế đồng thời đề xuất các giải pháp phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm phát huy giá trị di sản văn hoá Huế.