TẠP CHÍ PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN

MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN VỀ TỘI SỬ DỤNG MẠNG MÁY TÍNH, MẠNG VIỄN THÔNG, PHƯƠNG TIỆN ĐIỆN TỬ THỰC HIỆN HÀNH VI CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN

Trần Xuân Thiên An — 2026-06-25

Trong phạm vi bài viết, nhóm tác giả phân tích một số hạn chế trong quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) (BLHS năm 2015) về Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (Điều 290 BLHS năm 2015) trên không gian mạng. Từ đó, bài viết đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội phạm này.

XÁC ĐỊNH KHẢ NĂNG PHÂN BIỆT CỦA NHÃN HIỆU ÂM THANH THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Hồ Bảo — 2026-06-25

Bài viết phân tích khái niệm, đặc trưng cùng tiêu chí xác định khả năng phân biệt của nhãn hiệu âm thanh theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Thông qua kinh nghiệm từ Hoa Kỳ và Trung Quốc, tác giả đã chỉ rõ những khoảng trống pháp lý còn tồn tại trong hệ thống pháp luật hiện hành. Từ thực trạng đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật.

HỘI ĐỒNG PHỐI HỢP PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CẤP XÃ TRONG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG HAI CẤP: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN

Nguyễn Thị Châu — 2026-06-25

Bài viết phân tích cơ sở pháp lý, bản chất pháp lý và yêu cầu hoàn thiện pháp luật về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam. Trên cơ sở làm rõ tác động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp đối với vai trò của cấp xã trong tổ chức thi hành pháp luật, truyền thông chính sách và đáp ứng nhu cầu pháp lý của người dân, bài viết xác định Hội đồng cấp xã là thiết chế phối hợp liên ngành mang tính tư vấn, điều phối và huy động nguồn lực, không phải là cơ quan chuyên môn mới thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Từ đó, bài viết chỉ ra các khoảng trống pháp lý về địa vị pháp lý, tiêu chí thành lập, chức năng, nhiệm vụ, cơ chế hoạt động và điều kiện bảo đảm; đồng thời đề xuất hoàn thiện pháp luật theo hướng luật hóa mô hình linh hoạt, có điều kiện, phù hợp với yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật của người dân ở cơ sở.

XUNG ĐỘT GIỮA CÁC BIỆN PHÁP TRỪNG PHẠT QUỐC TẾ VÀ NGUYÊN TẮC ĐỘC LẬP CỦA THƯ TÍN DỤNG: THỰC TIỄN VÀ HÀM Ý PHÁP LÝ CHO VIỆT NAM

Đinh Khương Duy — 2026-06-25

Bài viết phân tích bản chất pháp lý của xung đột giữa nguyên tắc độc lập của thư tín dụng (L/C) theo UCP 600 và xu hướng gia tăng áp dụng các biện pháp trừng phạt quốc tế trong bối cảnh bất ổn địa chính trị. Thông qua phân tích học lý kết hợp nghiên cứu một số tình huống điển hình, bài viết làm rõ cách thức các lệnh trừng phạt có thể giới hạn hoặc loại trừ nghĩa vụ thanh toán của ngân hàng ngay cả khi bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp theo UCP 600. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình độc lập tuyệt đối của L/C đang chuyển dần sang cơ chế độc lập có điều kiện, chịu ràng buộc bởi yêu cầu tuân thủ lệnh trừng phạt và chính sách hạn chế rủi ro của ngân hàng. Trên cơ sở đó, bài viết rút ra một số hàm ý pháp lý cho Việt Nam, đồng thời khuyến nghị hoàn thiện điều khoản trừng phạt trong L/C, tăng cường cơ chế quản trị rủi ro cho doanh nghiệp, ngân hàng và nghiên cứu ban hành hướng dẫn xử lý các tranh chấp có liên quan.

KÝ QUỸ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG KHU KINH TẾ DƯỚI GÓC ĐỘ NGUYÊN TẮC “NGƯỜI GÂY Ô NHIỄM PHẢI TRẢ TIỀN”

Nguyễn Sơn Hà — 2026-06-25

Bài viết nghiên cứu cơ chế ký quỹ bảo vệ môi trường trong khu kinh tế dưới góc độ nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” trong pháp luật Việt Nam. Thông qua phân tích quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng, kết hợp tham chiếu các quan điểm học thuật và kinh nghiệm pháp luật trong và ngoài nước, bài viết chỉ ra những hạn chế về cách tiếp cận theo không gian khu kinh tế, xác định chủ thể chịu trách nhiệm tài chính và cơ chế bảo đảm tài chính để ứng phó với sự cố môi trường. Trên cơ sở đó, bài viết tiếp thu có chọn lọc các quan điểm học thuật và kinh nghiệm pháp luật trong và ngoài nước để đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật về ký quỹ bảo vệ môi trường trong khu kinh tế, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” đối với rủi ro môi trường mang tính tổng hợp.

TÁCH BIỆT ĐỊA DANH SINH THÁI VỚI ĐỊA DANH HÀNH CHÍNH: GIẢI PHÁP CHỦ ĐẠO ĐỂ PHI HÀNH CHÍNH HÓA QUẢN LÝ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ VÀ NHÃN HIỆU CHỨNG NHẬN

Trần Văn Hải — 2026-06-25

Bài viết phân tích các khái niệm cốt lõi bao gồm địa danh sinh thái, địa danh hành chính và phi hành chính hóa. Thông qua khảo sát thực tế quản lý Chỉ dẫn địa lý “Cam Lục Ngạn”, Nhãn hiệu chứng nhận “Lúa gạo hữu cơ Trà Vinh” và “Chè Ba Vì” sau sáp nhập các đơn vị hành chính, nghiên cứu làm rõ những bất cập khi quản trị tài sản trí tuệ bị ràng buộc vào bộ máy hành chính nhà nước. Trên cơ sở bộ tiêu chí xác định “địa danh sinh thái”, bài viết đề xuất Mô hình đồng quản lý hướng tâm sinh thái nhằm giải quyết triệt để các xung đột này. Mô hình vận hành dựa trên sự dịch chuyển trọng tâm: lấy không gian địa sinh thái làm hạt nhân quy chiếu vật lý bất biến; trao quyền cho Tổ chức đại diện làm chủ thể vận hành trực tiếp và định vị cơ quan nhà nước vào vai trò giám sát thể chế.

HỢP ĐỒNG VÔ HIỆU TRONG TRƯỜNG HỢP ĐỨNG TÊN GIÙM NHẬN CHUYỂN NHƯỢNG BẤT ĐỘNG SẢN

Nguyễn Huy Hoàng — 2026-06-25

Quan hệ đứng tên giùm nhận chuyển nhượng bất động sản là hiện tượng khá phổ biến trong thực tiễn giao dịch dân sự (GDDS) ở Việt Nam và làm phát sinh nhiều tranh chấp. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định trực tiếp điều chỉnh quan hệ này, trong khi thực tiễn xét xử vẫn còn những cách tiếp cận khác nhau trong việc xác định bản chất pháp lý và căn cứ giải quyết tranh chấp. Trên cơ sở phân tích các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS năm 2015) về điều kiện có hiệu lực của GDDS, GDDS giả tạo và giao dịch được xác lập do bị lừa dối, bài viết làm rõ cơ sở pháp lý để xác định hiệu lực hoặc vô hiệu của hợp đồng trong trường hợp đứng tên giùm nhận chuyển nhượng bất động sản. Từ đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và bảo đảm sự thống nhất trong thực tiễn áp dụng.

PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ TƯ VẤN BẤT ĐỘNG SẢN Ở VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

Huỳnh Quang Huy — 2026-06-25

Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường bất động sản đã làm gia tăng vai trò của dịch vụ tư vấn bất động sản như một cơ chế trung gian trong việc định hướng quyết định đầu tư và kiểm soát rủi ro giao dịch. Trong bối cảnh thông tin thị trường phức tạp, chất lượng của hoạt động tư vấn có ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và sự ổn định của thị trường bất động sản.

Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện hành vẫn chưa xây dựng được khuôn khổ pháp lý riêng đối với dịch vụ tư vấn bất động sản. Hoạt động này chủ yếu được điều chỉnh gián tiếp thông qua các quy định chung của pháp luật dân sự, thương mại và kinh doanh bất động sản, dẫn đến việc chưa xác định rõ địa vị pháp lý, thiếu tiêu chuẩn nghề nghiệp và cơ chế trách nhiệm phù hợp. Bài viết đã xác định các bất cập của pháp luật hiện hành về dịch vụ tư vấn bất động sản tập trung vào năm vấn đề chính: khái niệm, chủ thể, nội dung của dịch vụ tư vấn bất động sản, trách nhiệm bồi thường thiệt hại và quản lý dữ liệu thông tin bất động sản.

Trên cơ sở chỉ ra bất cập của pháp luật, bài viết đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật theo hướng quản trị thông tin, phòng ngừa rủi ro và nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp nhằm bảo đảm minh bạch thị trường và bảo vệ nhà đầu tư trên thị trường bất động sản Việt Nam.

PHÁP LUẬT VỀ CÁC TRƯỜNG HỢP NGOẠI LỆ KHÔNG XÂM PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ DÀNH CHO NGƯỜI KHUYẾT TẬT: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

Nguyễn Phan Khôi — 2026-06-25

Bài báo này nghiên cứu về các quy định pháp luật sở hữu trí tuệ hiện hành liên quan đến ngoại lệ quyền tác giả trong việc sử dụng tác phẩm dành cho người khuyết tật. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá các quy định cụ thể của pháp luật Việt Nam về các trường hợp, chủ thể và điều kiện áp dụng ngoại lệ quyền tác giả cho người khuyết tật để tạo ra các bản sao tác phẩm. Thông qua việc chỉ ra những bất cập hiện có trong các quy định pháp luật, bao gồm những vấn đề liên quan đến thuật ngữ, đối tượng điều chỉnh, và sự thiếu sót trong một số quy định, bài báo đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về ngoại lệ quyền tác giả, hướng tới việc đảm bảo quyền tiếp cận thông tin và tri thức của người khuyết tật một cách hiệu quả hơn.

XỬ LÝ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG TRƯỜNG HỢP KHẨN CẤP THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Nguyễn Thị Long — 2026-06-25

Trong quản trị nhà nước dựa trên dữ liệu, việc xử lý dữ liệu cá nhân (DLCN) trong tình huống khẩn cấp cần đảm bảo cân bằng giữa quyền riêng tư của chủ thể DLCN và lợi ích chung của cộng đồng. Bài viết phân tích quy định của pháp luật Việt Nam, chỉ ra khó khăn khi xử lý DLCN trong tình trạng khẩn cấp. Nghiên cứu kết hợp giữa phân tích luật thực định và sử dụng nguyên tắc tương xứng làm căn cứ để đánh giá mức độ hợp lý khi hạn chế quyền chủ thể dữ liệu. Từ đó, đề xuất xây dựng các điều kiện cụ thể về phạm vi, thời gian xử lý và bắt buộc phải có quy trình kiểm tra lại sau khi tình huống khẩn cấp kết thúc. Điều này nhằm đảm bảo quyền con người chỉ bị hạn chế trong mức độ thực sự cần thiết và có căn cứ pháp lý rõ ràng.

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ PHI NÔNG NGHIỆP TẠI VIỆT NAM - TỪ GỢI MỞ CỦA LIÊN MINH CHÂU ÂU VÀ ẤN ĐỘ

Ngô Kim Hoàng Nguyên — 2026-06-25

Bài viết phân tích và so sánh pháp luật về bảo hộ chỉ dẫn địa lý phi nông nghiệp của Liên minh châu Âu và Ấn Độ, hai mô hình tiêu biểu với cách tiếp cận khác nhau trong bảo hộ tài sản trí tuệ gắn với di sản văn hóa và không gian địa lý. Tại Liên minh châu Âu, Quy định (EU) 2023/2411 lần đầu thiết lập cơ chế thống nhất cho chỉ dẫn địa lý thủ công và công nghiệp do EUIPO quản lý. Trong khi đó, Ấn Độ áp dụng Đạo luật Chỉ dẫn địa lý hàng hóa năm 1999 với mô hình kết hợp giữa cộng đồng và hiệp hội địa phương. Nếu EU nhấn mạnh quản lý tập trung và minh bạch ở cấp khu vực thì Ấn Độ chú trọng phân quyền và bảo tồn làng nghề truyền thống. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất Việt Nam xây dựng cơ chế riêng cho chỉ dẫn địa lý (CDĐL) phi nông nghiệp, kết hợp quản lý tập trung với vận hành cộng đồng nhằm bảo vệ hiệu quả giá trị văn hóa và thương hiệu địa phương.

ĐÀO TẠO NGHỀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG KHUYẾT TẬT - KINH NGHIỆM TỪ PHÁP LUẬT HÀN QUỐC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM

Đỗ Thị Quỳnh Trang — 2026-06-25

Đào tạo nghề đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự hòa nhập xã hội cho người lao động khuyết tật. Tại Hàn Quốc, hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động đào tạo nghề cho nhóm lao động đặc thù này đã được thiết lập đồng bộ và tạo ra một hành lang pháp lý có tính thực thi cao. Thông qua việc nghiên cứu kinh nghiệm pháp luật Hàn Quốc, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về đào tạo nghề cho người lao động khuyết tật tại Việt Nam hiện nay, bài viết đề xuất hệ thống các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam, hướng tới mục tiêu phát triển an sinh xã hội bền vững.

BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG NỀN TẢNG SỐ Ở VIỆT NAM: BẤT CẬP CỦA PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

Nguyễn Thái Trung — 2026-06-25

Sự phát triển của nền kinh tế số và mô hình lao động nền tảng đang đặt ra thách thức đối với pháp luật lao động truyền thống. Trong môi trường số, hoạt động quản lý lao động chuyển từ cơ chế điều hành trực tiếp sang kiểm soát bằng thuật toán, dữ liệu. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động năm 2019 (BLLĐ năm 2019) vẫn chủ yếu dựa trên các dấu hiệu quản lý hữu hình để xác định quan hệ lao động. Vì vậy, nhiều người lao động nền tảng vẫn không được công nhận địa vị pháp lý và bị loại khỏi cơ chế bảo vệ lao động cơ bản.

Bài viết phân tích một số bất cập của pháp luật Việt Nam hiện nay trong bảo vệ người lao động nền tảng số. Trong phạm vi bài viết, chỉ ra bốn nội dung bất cập của pháp luật hiện hành: (i) Các tiêu chí xác lập quan hệ lao động chưa phản ánh hình thức kiểm soát bằng công nghệ; (ii) Nhiều quyền lao động chưa được bảo đảm do thiếu cơ chế công nhận tư cách pháp lý; (iii) Pháp luật chưa thiết lập nghĩa vụ minh bạch và trách nhiệm giải trình đối với thuật toán; (iv) Cơ chế giải quyết tranh chấp còn hạn chế trong tiếp cận chứng cứ số và phân bổ nghĩa vụ chứng minh. Trên cơ sở những bất cập của pháp luật bài viết đề xuất hoàn thiện pháp luật theo hướng tiếp cận dựa trên sự phụ thuộc và kiểm soát thực tế, tăng cường bảo vệ quyền của người lao động và bảo đảm tính minh bạch trong môi trường lao động số.

XỬ LÝ XUNG ĐỘT LỢI ÍCH GIỮA TỔ CHỨC TÍN DỤNG VÀ NGƯỜI MUA NHÀ KHI THẾ CHẤP DỰ ÁN ĐẦU TƯ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN

Hoàng Anh Tuấn — 2026-06-25

Bài viết tập trung phân tích các xung đột lợi ích giữa tổ chức tín dụng nhận thế chấp và người mua nhà trong các dự án đầu tư kinh doanh bất động sản tại Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở xem xét sự giao thoa và vận hành thực tế của Luật Đất đai năm 2024, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, tác giả chỉ ra những bất cập mang tính hệ thống trong cơ chế điều tiết của pháp luật hiện hành. Đó là sự thiếu đồng bộ trong cơ chế kiểm soát điều kiện giải chấp trước khi bán nhà ở hình thành trong tương lai, cùng những tranh chấp phức tạp về thứ tự ưu tiên thanh toán khi tổ chức tín dụng xử lý nợ xấu của chủ đầu tư. Bằng phương pháp phân tích, tổng hợp và đối chiếu quy định pháp luật với thực tiễn thi hành, bài viết đề xuất một số giải pháp trọng tâm nhằm cân bằng lợi ích hợp pháp giữa các bên. Các kiến nghị bao gồm hoàn thiện cơ chế kiểm soát dòng tiền qua tài khoản phong tỏa tại ngân hàng bảo lãnh, đồng thời xây dựng hệ thống thông tin liên thông trực tuyến giữa cơ quan đăng ký đất đai, tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý nhà ở để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người mua nhà, hướng tới sự phát triển minh bạch, bền vững của thị trường bất động sản.